Mar212020

Koronavirüs/Corona Virüs (Covid-19) salgını nedeniyle,tüm Dünya ile birlikte Ülkemiz de olağan dışı günler yaşamakta.Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak ilan edilen salgın, insan sağlığını etkilemesinin yanında ekonomik ve sosyal yaşama da olumsuz etkilerini göstermektedir.

Yaşanan olumsuz durum ve belirsizlikler nedeniyle farklı alanlardan çok sayıda sorun ve soruyla karşılaşmaktayız. İdari mercilerin bu olağan dışı durumun gerektirdiği bir takım kararları almaya ve uygulamaya geçtiklerini görüyoruz. Yaşanan bu salgının sağlık, adalet, ekonomi ve sosyal hayata olumsuz etkilerini azaltacak yeni idari kararların ve yasal düzenlemelerin yapılması gerekmekte ve beklenmektedir.

Koronavirüs salgını nedeniyle yaşadığınız sorunlar ve yönelttiğiniz sorulara, bu yazımızın hazırlandığı tarihte yürürlükte olan yasal mevzuat çerçevesinde aşağıdaki değerlendirmeleri sunuyoruz.

TÜKETİCİ HAKLARI- ÜYELİK, ABONELİK

Koronavirüs salgını nedeniyle üyeliğimi, aboneliğimi sonlandırabilir miyim?

Belirsiz süreli veya süresi bir yıldan daha uzun olan üyelik sözleşmenizi, gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin istediğiniz zaman feshetme hakkına sahipsiniz.

Sözleşme sürem bir yıldan az ama Koronavirüs salgını nedeniyle mal veya hizmetten yaralanamıyorum. Sözleşmeyi feshetme hakkım var mı?

Sözleşme koşullarında değişiklik yapılması halinde veya hizmetten yararlanmanıza engel olabilecek geçerli bir sebebin varlığı halinde sözleşmeyi feshedebilirsiniz.

Üye olduğum spor salonu, üyeliğimi dondurmak istiyor. Ben ise sonlandırmak istiyorum.

Koronavirüs salgınının hizmetten yararlanmanıza engel olması halinde, bu gerekçeyle sözleşmeyi feshetmenizin haklı neden olduğunu değerlendiriyoruz.

Aboneliğimi hangi yolla feshedebilirim?

Fesih bildiriminin kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı (sms, eposta vb) ile satıcı veya sağlayıcıya yöneltmiş olmanız yeterlidir.

Üyeliğimi, Aboneliğimi sonlandırmam halinde ödediğim tutarlar ve teminatlar ne olacak?

Satıcı veya sağlayıcı, fesih bildiriminin gereğini yedi gün içinde (süreli yayınlarda farklı süreler vardır) yerine getirmek ve bu süreyi izleyen on beş gün içinde tüketici tarafından ödenmiş olan tutarın geri kalan kısmını ve varsa güvence, depozito veya teminatı iade etmekle yükümlüdür.

________________________________________________________________________

Bkz; 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, Madde 52

https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6502.pdf#page=20

KORONAVİRÜS SALGINI SÜRECİNDE İŞÇİ – İŞVEREN HAKLARI

İşveren, Koronavirüs salgını gerekçesiyle işletmesini kendi kararıyla geçici olarak kapatırsa, çalışanlara ücret ödemeye devam etmesi gerekir mi?

İşverenin işyerindeki faaliyeti kendi inisiyatifiyle geçici olarak durdurması halinde, işçilere ücret ödeme yükümlülüğü devam eder. Bu nedenle çalışanlara ücretlerinin ödenmesi gerekecektir.

İçişleri Bakanlığı’nın Koronavirüs Önlemleri genelgesi nedeniyle işletmesini geçici olarak kapatmak zorunda kalan işverenin çalışanları ücretsiz izne çıkarma hakkı var mı?

4857 sayılı İş Kanunu uyarınca çalışanlara ücretsiz izin verilmesi ancak çalışanın muvafakati ile mümkündür. Ücretsiz izin konusunda işçi ve işverenin anlaşmış olması gerekir. Aksi yönde bir uygulama halinde işçinin sözleşmeyi haklı nedenle feshetme hakkı doğar.

Koronavirüs salgını nedeniyle işletmesini geçici olarak kapatmak zorunda kalan işveren, çalışanlara ücretli izin  kullandırabilir mi?

Yıllık izin uygulamasında, dürüstlük kuralına aykırı olmamak koşuluyla işverenin takdir hakkı bulunmaktadır. Koronavirüs salgını nedeniyle işverenin çalışanlara ücretli izin kullandırma hakkı olduğu kabul edilmelidir. (Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği, Madde 7)

İşveren, işyerinde çalışanların tamamını yıllık izne çıkarabilir mi?

İşveren, Nisan ayı başı ile Ekim ayı sonu arasındaki süre içinde, işçilerin tümünü veya bir kısmını kapsayan toplu izin uygulayabilir. (Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği, Madde 10)

Kamu Otoritesi Kararı sonucunda işletmesini kapatmak zorunda kalan işveren, çalışanları tazminatsız olarak işten çıkarabilir mi?

4857 sayılı İş Kanunu 25/III maddesi gereğince; işçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması halinde, işverenin iş akdini,  ihbar tazminatı ödemeden, ancak kıdem tazminatı ödemek suretiyle feshetme hakkı  bulunmaktadır.

Zorunlu olarak işletmesi kapanan işveren, çalışanlara ne kadar ücret  öder?

4857 sayılı İş Kanunu 40. Maddesi uyarınca, zorlayıcı sebepler dolayısıyla çalışamayan veya çalıştırılmayan işçiye bu bekleme süresi içinde bir haftaya kadar her gün için yarım ücret ödenir.

İşyerinin Koronavirüsü salgını nedeniyle zorunlu olarak kapanması halinde çalışanlara sağlanan bir devlet desteği var mı?

Türkiye İş Kurumu aracılığıyla sağlanan Kısa Çalışma Ödeneği, bu durumda faydalanabileceğiniz bir destek olabilir.

Kısa Çalışma Uygulaması nedir?

Genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere (Cumhurbaşkanı kararı ile 6 aya kadar uzatılabilir.) sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır.

Koronavirüs Salgını, kısa çalışma uygulaması için geçerli bir neden midir?

Yönetmelikte sayılan diğer nedenler yanında,  deprem, yangın, su baskını, heyelan, salgın hastalık, seferberlik gibi durumlar kısa çalışma uygulaması için zorlayıcı sebep olarak kabul edilir. Koronavirüs (Covid 19) bir salgın hastalık olduğundan kısa çalışma uygulaması kapsamında geçerli neden olarak kabul edilmelidir. (Kısa Çalışma Ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmelik)

Kısa Çalışma Ödeneği kapsamında hangi destekler sağlanır?

Kısa Çalışma Ödeneği kapsamında, İşçilere kısa çalışma ödeneği ödenmesi ve  Genel Sağlık Sigortası primleri ödenmesi  sağlanmaktadır.

2020 yılı için  Kısa Çalışma Ödeneği tutarı ne kadardır?

Günlük kısa çalışma ödeneği; son oniki aylık kazanç dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının % 60’ıdır. Örnek olarak, son 12 ay asgari ücretle çalışan için 1.752,40 TL,  son 12 ay 4.000 TL ücretle çalışan için 2.381,78 TL ödeme yapılır.

Kısa çalışma ödeneği, aylık asgari ücretin brüt tutarının % 150’sini geçemez.

Kısa Çalışma Ödeneğine başvuru nasıl olur?

Kısa Çalışma uygulamasına geçiş ve Kısa Çalışma Uygulamasından yaralanmak için; İşkur’un https://www.iskur.gov.tr/isveren/kisa-calisma-odenegi sitesini ziyaret edebilir, burada yer alan formları doldurabilirsiniz.