English
İçişleri Bakanlığı Genelgesi sonucunda bir kısım işletmelerin faaliyetleri geçici olarak durdurulmuştur.
İçişleri Bakanlığı’nın 15.03.2020, 16.03.2020 ve 18.03.2020 Tarihli Genelgeleriyle, Yeni Coronavirus (Covid-19) salgınını önleme tedbirleri kapsamında; gece kulüpleri, bar, pavyon, diskotek, tiyatro, sinema, gösteri merkezi, konser salonu, nişan/düğün salonu, çalgılı/müzikli lokanta/kafe, gazino, birahane, taverna, kahvehane, kıraathane, kafeterya, kır bahçesi, nargile salonu, nargile kafe, internet salonu, internet kafe, her türlü oyun salonları (atari, playstation vb.), her türlü kapalı çocuk oyun alanları (AVM ve lokanta içindekiler dahil), çay bahçesi, dernek lokalleri, lunapark, yüzme havuzu, hamam, sauna, kaplıca, masaj salonu, SPA ve spor merkezlerinin faaliyetleri geçici bir süreliğine 16.03.2020 pazartesi saat 24:00 itibariyle durdurulmuştur. https://www.icisleri.gov.tr/koronavirus-tedbirleri-genelgesi-kapsaminda-149382-is-yeri-gecici-sureligine-faaliyetlerine-ara-verdi
İçişleri Bakanlığı Genelgeleri sonucunda faaliyetleri geçici süreyle durdurulan işletmelerin, faaliyet gösterdikleri işyerlerinde kiracı sıfatıyla bulunmaları halinde, kira ilişkisi nedeniyle doğan hak ve yükümlülüklerine dair değerlendirmemiz aşağıdadır.
1/3/2020 tarihinden 30/6/2020 tarihine kadar işleyecek iş yeri kira bedelinin ödenmemesi fesih ve tahliye nedeni olmayacaktır.
16.03.2020 Tarihli İçişleri Bakanlığı Genelgesinden sonra, 26.03.2020 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un geçici 2. Maddesine göre, 1/3/2020 tarihinden 30/6/2020 tarihine kadar işleyecek iş yeri kira bedelinin ödenememesi nedeniyle kira sözleşmesinin feshi ve tahliye istenemeyecektir. Bu süreler içerisinde işyeri kira borcunun ödenmemesi nedeniyle kiraya verenin kiracıyı tahliye etme hakkı yoktur. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/03/20200326M1-1.htm
Ancak yapılan bu yasal düzenleme yalnızca kiracının tahliye edilmesini engelleyen bir düzenleme olup, kira ödeme borcunun ortadan kalkacağı anlamına gelmemektedir. Bu yazının hazırlandığı tarihte kira bedellerini ödemeyi durduran veya ödenmeyen kiralara faiz işlemesine engel olan bir düzenleme yapılmamıştır. Kiraya Verenin bu dönemlerde işleyen kira bedellerini de kiracıdan talep etme hakkı vardır.
Mücbir Sebebin etkilediği işyeri kira sözleşmelerine ve kira borçlarına uygulanacak kanun hükümleri
Coronavirüs salgını sonucunda yaşanan olağanüstü durum nedeniyle ekonomik güçlüğe düşen kiracıların haklarını korumayı sağlayan yasal düzenlemeler mevcuttur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun ifa imkansızlığını düzenleyen 136. Maddesi, kısmi ifa imkansızlığını düzenleyen 137. Maddesi ve aşırı ifa güçlüğünü düzenleyen 138. Maddeleri bu konudaki temel düzenlemelerdir.
Kiracı, Coronavirüs salgınının etkisini sürdürmesi ve bu durum nedeniyle kira borcunu ödemekte güçlük yaşaması halinde TBK. 138. Maddesine dayanarak, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin uyarlanmasını mahkemeden talep edebilir.
Faaliyeti İçişleri Bakanlığı Genelgesiyle durdurulmuş olan işletmeler yanında, işletmesi hakkında idari bir kapatma kararı olmayan ancak Coronavirüs salgınının işletmesine ve kira ilişkisine olumsuz etkisini ispat eden kiracılar da mücbir sebep hükümlerine dayanabilecektir.
Kiracının mücbir sebep sırasında yapması gereken işlemler
Kiracılar, yaşanan bu süreçte mahkemeye başvurmak yerine kiraya verenle uzlaşma yoluyla da çözüm sağlayabilir. Kiracının bu süreçte kira bedeli ödememe, daha az kira bedeli ödeme, ödemelerin ötelenmesi, faiz işletilmemesi gibi çözümler önererek kiraya verenle uzlaşmaya çalışması doğru bir yöntem olacaktır. Keza Kiraya Verenler de mücbir sebeplerin ekonomik ve hukuksal sonuçlarını göz önüne alarak, uzun süreli ilişkilerin devamını sağlayacak uzlaşı yollarını denemeleri tarafların yararına olacaktır.
Kiracının mücbir sebebi ileri sürerek kira bedelini ödememe, eksik ödeme gibi haklarını kullanabilmesi için kira borcunu ifa etmemiş olması veya ihtirazı kayıtla ödeme yapması gerekir. Mücbir sebebe dayanarak hakların kullanılacağı durumlarda, kiraya verene yazılı bildirimde bulunmak önemlidir.
Bu süreçte kira bedelini hiç ödeyemeyecek durumda olan ve bunu kiraya verene bildirmek isteyen kiracılar için hazırlanan örnek bildirim yazısı aşağıdadır. Her durumun ve hukuki ilişkinin kendi koşullarında özel olarak değerlendirilmesi gerektiği, kira erteleme, indirim vb talepler için farklı bildirim yazıları gerekeceği göz önüne alınmalıdır. Durumunuza özel ve doğru bilgiler için avukatınızdan hukuksal destek almanız en doğru yol olacaktır.
Bildirim örneklerine aşağıda yer alan linkten ulaşabilirsiniz.
KİRA ÖDEMEME VE SÖZLEŞMENİN UYARLANMASI TALEBİNE İLİŞKİN BİLDİRİM ÖRNEĞİ
